Z czego budować dom energooszczędny? Przegląd najlepszych materiałów

Dom, który zużywa nawet poniżej 70 kWh/m2 rocznie, a przy tym jest przyjazny dla środowiska? To nic innego, jak budynek energooszczędny, czyli nowoczesne rozwiązanie, które cieszy się coraz większą popularnością także wśród inwestorów w Polsce.

 

Dom energooszczędny – co to znaczy, dlaczego warto go wybudować i z jakich materiałów korzystać, aby uzyskać najlepsze efekty?
 

Co to jest dom energooszczędny i dlaczego warto go budować?

Co to jest dom energooszczędny? Jest to budynek mieszkalny, który został zaprojektowany i wybudowany tak, aby zużywał on znacznie mniej energii na ogrzewanie, wentylację, chłodzenie oraz ciepłą wodę użytkową niż jego tradycyjny odpowiednik. Dom energooszczędny ma więc zapewniać minimalne straty ciepła, przy jednoczesnym maksymalnym wykorzystaniu zarówno darmowej energii odnawialnej o niewyczerpywalnych źródłach, jak i energii pasywnej. 

Wiesz już, czym jest dom energooszczędny. Ile kWh więc powinno wynosić zużycie energii w takim przypadku? Zgodnie z obowiązującymi normami budynek uznaje się za energooszczędny, jeżeli jego roczne zapotrzebowanie na energię nie przekracza 40 kWh/m². 

Jakie są cechy charakterystyczne domu energooszczędnego? Na liście najbardziej typowych znajduje się: 

1. Znakomita izolacja termiczna (ściany, dach, fundamenty)
2. Nowoczesne, szczelne okna oraz drzwi (najczęściej trzyszybowe)
3. Wentylacja mechaniczna z rekuperacją, a więc odzyskiem ciepła z powietrza wywiewanego
4. Wysoka szczelność budynku spełniająca wymogi testów blower door 
5. Wykorzystanie efektywnego źródło ciepła – np. w postaci pompy ciepła
6. Obecność instalacji OZE (czyli po prostu odnawialnych źródeł energii), takich jak panele fotowoltaiczne, kolektory słoneczne, pompa ciepła, rekuperator. 
7. Kompaktowa bryła budynku uwzględniająca właściwie zaprojektowane przeszklenia zwiększające komfort termiczny i dopływ światła w domu (np. duże okna od strony południowej). 

Dlaczego warto zdecydować się na dom energooszczędny? Istnieje co najmniej kilka powodów przemawiających za tym, żeby sprawdzić, z czego budować dom energooszczędny i następnie przystąpić do dzieła. 

 

To eco-friendly, nowoczesne rozwiązanie zapewnia: 

• niższe koszty eksploatacji – w takim przypadku ogrzewanie domu kosztuje nawet do 90% mniej niż w standardowym domu. Ponadto, przy połączeniu ze sobą odpowiednich rozwiązań (np. paneli słonecznych oraz pompy ciepła) rachunki mogą być bliskie zeru. 
• zwiększony komfort życia we własnych czterech kątach – dzięki stałej temperaturze, braku przeciągów, lepszej jakości powietrza, a także poprawionej izolacji akustycznej wypoczynek we własnych czterech kątach będzie dla Ciebie nie tylko przyjemniejszy, ale też bardziej efektywny. 
• wyższą wartość rynkową nieruchomości – nawet jeśli obecnie nie myślisz o sprzedaży domu, to zapewne taka chwila nadejdzie w przyszłości. Wśród potencjalnych nabywców szczególnym zainteresowaniem cieszą się domy charakteryzujące się niskimi kosztami utrzymania. 
• przyjazność dla środowiska – energooszczędne domy zasilane są zazwyczaj energią odnawialną i dzięki temu charakteryzują się znacznie mniejszą emisją CO₂. 
• możliwość skorzystania z dostępnych dotacji oraz kredytów preferencyjnych, takich jak Czyste Powietrze, Mój Prąd, Moje Ciepło czy ekokredyty z niższym oprocentowaniem, które obniżają koszty inwestycji nawet o kilkanaście tysięcy złotych. 

Z czego budować dom energooszczędny? – najlepsze materiały izolacyjne do budowy domu energooszczędnego
 

Z czego budować dom energooszczędny? Kluczową kwestią jest tutaj staranny i przemyślany dobór materiałów, zwłaszcza tych izolacyjnych, ponieważ to one decydują o zapotrzebowaniu budynku na energię do chłodzenia oraz ogrzewania. 

Eksperci są zgodni – najlepsze materiały izolacyjne do budowy domu energooszczędnego to: 

• Wełna mineralna 

Szklana lub skalna wełna mineralna wyróżnia się bardzo dobrą izolacyjnością cieplną, wysoką paro przepuszczalnością, odpornością na ogień oraz doskonałymi właściwościami akustycznymi. Z powodzeniem może być więc wykorzystywana do izolacji ścian zewnętrznych, dachów skośnych i stropów. 

• Pianka poliuretanowa PUR 

Dachy, stropy, fundamenty, ściany wewnętrzne i zewnętrzne – wszystkie te elementy konstrukcyjne można zaizolować pianką PUR. Materiał ten posiada świetnie parametry izolacyjne, jest szczelny, a dodatkowo nawet mała grubość pozwala wykonać wystarczającą izolację. 

• Panele SIP 

To nowoczesny materiał konstrukcyjno-izolacyjny, który łączy w sobie funkcję nośną oraz izolacyjną. Panele SIP składają się z rdzenia izolacyjnego oraz okładzin, a ich najważniejszą zaletą jest wysoka izolacyjność i szczelność, szybki montaż i stabilność konstrukcyjna. 

Jakie technologie budowlane zapewniają wysoką efektywność energetyczną?

Wysoka efektywność energetyczna w budownictwie jest dziś jednym z kluczowych zagadnień, nie tylko z perspektywy ekologii, ale też kosztów eksploatacyjnych. W odpowiedzi na rosnące wymagania energetyczne oraz oczekiwania inwestorów poszukujących najlepszych rozwiązań stale rozwijane są rozmaite technologie budowlane. Ich wspólnym mianownikiem jest: innowacyjność. 

Jak budować dom energooszczędny? Z pomocą przychodzą tutaj rewolucyjne metody, które nie tylko znacznie usprawniają cały proces, ale też gwarantują zwiększoną trwałość i wydłużoną żywotność. W ostatnim czasie szczególnym zainteresowaniem cieszą się 3 następujące: 

1. Budownictwo pasywne   

Budownictwo pasywne to standard projektowania budynków, którego głównym założeniem jest zminimalizowanie zapotrzebowania na energię do chłodzenia oraz ogrzewania. Dom pasywny wykorzystuje więc ciepło zewnętrzne (np. w formie promieniowania słonecznego), jak i wewnętrzne (chociażby to emitowane przez ludzi czy sprzęty domowe), a także izolację. Wszystko to po to, aby niemalże całkowicie zapomnieć o konieczności tradycyjnego ogrzewania. 

Jakie są cechy charakterystyczne domu pasywnego? 

• grube warstwy izolacyjne w ścianach (nawet powyżej 30 cm), 
• wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja), 
• znakomita szczelność powietrzna dzięki minimalizacji mostków termicznych, 
• orientacja budynku uwzględniająca maksymalne wykorzystanie światła słonecznego (duże przeszklenia od strony południowej i małe od strony północnej). 

Czy warto zagłębić się w temat i dowiedzieć się,  z czego wybudować dom energooszczędny w modelu pasywnym? Jak najbardziej! Ogrzewanie takiego budynku wynosi zazwyczaj poniżej 15 kWh/m² na rok, a to nawet o 90% mniej niż w budynkach tradycyjnych.

2.  Ściany trójwarstwowe

To technologia budowlana, która proponuje innowacyjne rozwiązanie w zakresie konstrukcji. Ściany budowane są tutaj z 3 warstw – nośnej, izolacyjnej oraz elewacyjnej, co stanowi kompromis pomiędzy trwałością konstrukcji, estetyką oraz izolacyjnością cieplną. 

Do budowy ścian trójwarstwowych wykorzystywane są wysokiej jakości materiały, takie jak beton, pustak ceramiczny, pianka PUR, wełna mineralna, klinkier, tynk cienkowarstwowy oraz płyty elewacyjne. 

Konstrukcja jest więc nie tylko odporna na działanie niesprzyjających warunków atmosferycznych, ale też odznacza się niskimi współczynnikami U, estetycznym wyglądem i imponującą trwałością. 

3.  Prefabrykacja 

Pod tą nazwą kryje się modułowe budownictwo prefabrykowane, czyli produkcja elementów konstrukcyjnych (ścian, stropów czy wręcz całych modułów mieszkalnych) w fabryce, skąd następnie są one dostarczane na plac budowy i składane na miejscu. 

Najważniejsze zalety tej technologii budowlanej to:  

• staranność wykonania,  
• znacznie krótszy czas budowy (całość zajmuje kilka dni, a nie miesięcy), 
•  możliwość dopełnienia konstrukcji o nowoczesną izolację czy okna o wysokiej wydajności energetycznej, 
• redukcja strat materiałowych i cieplnych. 

Ile kosztuje budowa domu energooszczędnego i kiedy się zwróci?

Nie tylko to z czego budować dom energooszczędny jest ważne. Niemniej istotną kwestią jest koszt takiej inwestycji oraz jej opłacalność. Czy w tym przypadku można wskazać konkretne widełki? Poniekąd tak, jednak jako inwestor, powinieneś mieć świadomość tego, że wysokość kosztów inwestycyjnych uzależniona jest od kilku czynników. 

Na koszt budowy domu energooszczędnego wpływa: 

• lokalizacja i uwarunkowania gruntowe, 
• metraż nieruchomości, 
• zastosowane instalacje oraz źródła ciepła (pompa ciepła, rekuperacja z odzyskiem ciepła, panele fotowoltaiczne, ogrzewanie podłogowe), 
• grubość i jakość ocieplenia ścian, dachu i podłogi oraz rodzaj wybranych drzwi i okien, 
• szczelność budynku, 
• system budowy i wykonawstwo, 
• projekt oraz bryła budynku (im prostsza jest bryła, tym tańsza jest ona do ocieplenia i mniejsze są straty ciepła),
• rodzaj zastosowanych materiałów. 

W porównaniu ze standardowym domem dom energooszczędny jest więc ok. 10-25% droższy w budowie. Przyjmując, że obecnie koszt budowy domu energooszczędnego w stanie deweloperski to ok. 5 500 – 8000 zł m² (co dla domu o powierzchni 120 m² wynosi 660 000 – 960 000 zł), można więc liczyć na oszczędności na ogrzewaniu oraz energii wynoszące nawet do 8 000 zł rocznie. 

Całkowity zwrot z inwestycji może więc wynieść 10-20 lat. Jeżeli jednak zdecydujesz się na zastosowanie kilku odnawialnych źródeł energii (np. pompę ciepła i fotowoltaikę lub rekuperację z odzyskiem ciepła), to nie tylko koszt eksploatacji spadnie do zaledwie kilkuset złotych rocznie, ale też zwrot z inwestycji nastąpi znacznie szybciej. Nawet pomimo stale rosnących cen energii!