"Nowy" program Czyste Powietrze

31.03.2025 r.  ruszył nabór wniosków w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze. NFOŚiGW utrzymuje, że dzięki reformie program ukierunkowano na pomoc osobom szczególnie narażonym na ubóstwo energetyczne, uszczelniono zasady dofinansowań, wzmocniono rolę gmin w programie przez powierzenie im roli operatorów. 

Co nowego w programie Czyste Powietrze?

• Pomoc ukierunkowana na osoby szczególnie narażone na ubóstwo energetyczne.
• Potwierdzenie standardu energetycznego domu przed i po inwestycji. Audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej obowiązkowe
• Wyższe progi dochodowe uprawniające do podwyższonego i najwyższego dofinansowania.
• Najwyższe dofinansowanie uzależnione od dochodów oraz standardu energetycznego budynku.
• Racjonalizacja wydatków – maksymalne kwoty dotacji w poszczególnych rodzajach kosztów kwalifikowanych, w tym limity dotacji jednostkowych na m2 powierzchni ocieplenia.
• Bezpłatna pomoc operatora od momentu podjęcia decyzji o inwestycji aż po jej rozliczenie.

  

Co zrobić, by skorzystać z programu Czyste Powietrze – najważniejsze zasady

• Program jest skierowany do osób fizycznych, które są właścicielami lub współwłaścicielami domów jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych w budynkach posiadających wyodrębnioną księgę wieczystą. 
• Minimalny okres własności wynosi 3 lata (chyba że dotyczy to sytuacji spadkowych). Dotacja jest przeznaczona dla budynków, które uzyskały pozwolenie na budowę do 31 grudnia 2020 roku. 

 

Progi dochodowe

Dofinansowanie jest dostępne dla osób fizycznych spełniających określone kryteria dochodowe. 

• Podstawowa dotacja wynosi do 40% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i jest dla tych, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł. 
• Podwyższona dotacja jest do 70% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i obowiązuje przy miesięcznym dochodzie do 2 250 zł na osobę lub 3 150 zł w gospodarstwach jednoosobowych. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie czterdziestokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. 
• Najwyższe dofinansowanie wynosi do 100 proc. kosztów netto inwestycji (bez VAT). Takie dofinansowanie obowiązuje przy średnim miesięcznym dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub 1 800 zł w gospodarstwie domowym jednoosobowym. Ponadto takie dofinansowanie mogą otrzymać osoby, które mają ustalone prawo do jednej z czterech form zasiłku – stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. 

Dofinansowanie w najwyższym progu przewidziano tylko dla ubogich energetycznie, czyli dla właścicieli budynków lub lokali, w których zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/m2 rocznie.  

 

Niezbędna dokumentacja 

Przed rozpoczęciem inwestycji należy wykonać obowiązkowy audyt energetyczny wraz z dokumentem potwierdzającym audyt, po jej zakończeniu – świadectwo charakterystyki energetycznej. 

Oba dokumenty muszą być sporządzone przez osobę wpisaną do rejestru uprawnionych do wystawiania świadectw (wykaz Ministerstwa Rozwoju i Technologii). 

 

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie?

Istnieje kilka ścieżek składania wniosków. Obowiązkowo z pomocą operatora, jeśli staramy się o prefinansowanie i najwyższy poziom dofinansowania. Z pomocy operatora można skorzystać opcjonalnie przy podwyższonym poziomie dotacji.  

W pozostałych przypadkach wnioski składa się: na stronie gov.pl, w urzędzie gminy, w Wojewódzkich Funduszach Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 

 

Wybór odpowiednich materiałów i urządzi

Dofinansowanie można otrzymać na: 

• wymianę pozaklasowego kotła na paliwo stałe na nowe źródło ciepła,
• termomodernizację, w tym: ocieplenie przegród, stolarkę okienną i drzwiową, bramy garażowe, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.

Wybierając jako źródło ogrzewania pompę ciepła, kotły zgazowujące drewno, kotły na pellet należy korzystać z tzw. listy ZUM (lista zielonych materiałów i urządzeń). Na niej znajdują się dopuszczalne urządzenia, posiadające odpowiednie certyfikaty. 

 

Realizacja inwestycji

Po otrzymaniu pozytywnej decyzji o dofinansowaniu, można rozpocząć realizację inwestycji. Zakres inwestycji musi być zgodny z audytem energetycznym i potwierdzony fakturami. Podatek od towarów i usług (VAT) nie jest kosztem kwalifikowanym, zatem jego koszt będzie ponosił zawsze beneficjent. 

Operator programu będzie monitorował cały proces, zapewniając, że prace są realizowane zgodnie z wytycznymi. 

 

Złożenie dokumentów po zakończeniu inwestycji

Po zakończeniu prac, beneficjent musi dostarczyć do operatora świadectwo charakterystyki energetycznej oraz inne niezbędne dokumenty potwierdzające zakończenie inwestycji. 

  

Jak wziąć dotację w programie Czyste Powietrze?

Dotacja jest wypłacana przez WFOŚiGW w całości lub w maksymalnie trzech częściach, w zależności od ustaleń. Po zakończeniu inwestycji i uzyskaniu świadectwa charakterystyki energetycznej, beneficjent składa wniosek o wypłatę dotacji (w całości lub ostatniej transzy).  

Możliwe jest prefinansowanie (zaliczka) do 35% kosztów, które można otrzymać w przypadku najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania. W takim przypadku, beneficjent przedkłada umowy z wykonawcami na realizację inwestycji, a zaliczka jest wypłacana na konto wykonawcy. Przy tej formie jest obowiązkowe wsparcie operatora.  

Szczegółowe informacje o programie są dostępne na stronie: czystepowietrze.gov.pl. 

 

źródło: https://fundacja.zeroemisji.pl/Start-nowego-Czystego-Powietrza/