Globalne emisje CO₂ znów biją rekordy. A jak radzi sobie Polska?

Według najnowszego raportu Global Carbon Budget 2025, globalne emisje CO₂ ze spalania paliw kopalnych wzrosną w 2025 r. o 1,1% i osiągną najwyższy poziom w historii – 38,1 mld ton. Prognoza nie pozostawia złudzeń: świat wciąż nie jest na ścieżce prowadzącej do zatrzymania globalnego ocieplenia.

Wśród największych emitentów tylko Japonia zanotuje w tym roku spadek emisji – o 2,2%. To jedyna pozytywna informacja w grupie najbardziej emisyjnych państw.

Wzrost emisji w największych gospodarkach

W 2025 roku emisje CO₂ mają wzrosnąć w większości kluczowych gospodarek:

• Chiny: +0,4%
• Indie: +1,4%
• USA: +1,9%
• UE: +0,4%
• Reszta świata (łącznie): +1,1%

Wyraźne wzrosty dotyczą również sektorów:

• węgiel: +0,8%
• ropa naftowa: +1%
• gaz ziemny: +1,3%
• produkcja cementu: +0,5%

Łączne emisje CO₂ z paliw kopalnych pozostają więc w trendzie wzrostowym, mimo zwiększającej się produkcji energii odnawialnej. Dodatkowo zmiany użytkowania terenu – m.in. wylesianie – odpowiadają za kolejne 4,1 mld ton CO₂, co oznacza, że łączna emisja światowa wzrośnie do 42,4 mld ton CO₂. To kolejny globalny rekord. Stężenie CO₂ w atmosferze osiągnie pod koniec 2025 r. poziom 425,7 ppm, czyli o 52% więcej niż przed rewolucją przemysłową.

Polska na tle świata – wyraźne spadki emisji

W przeciwieństwie do wielu państw, Polska notuje konsekwentne obniżenie emisji CO₂. W 2024 r. wyniosły one 272,9 mln ton, czyli o 3,9% mniej niż rok wcześniej. To kontynuacja trendu spadkowego obserwowanego od 2020 r.

Największy wpływ ma:

• spadek emisji z węgla aż o 10,5% w skali roku (do 127,3 mln ton),

natomiast emisje z innych źródeł:

• ropa: +1,2%
• gaz ziemny: +7,6%
• cement: +0,9%

Polska rozdziela wzrost gospodarczy od emisji: PKB Polski rośnie, emisje CO₂ maleją, spada emisja na jednostkę energii, znacząco poprawia się efektywność energetyczna gospodarki. To oznacza, że Polska należy do 35 państw, którym udało się rozłączyć wzrost gospodarczy ze wzrostem emisji.

Cel 1,5°C już poza zasięgiem

Eksperci podkreślają, że przy obecnym tempie emisji budżet węglowy dla 1,5°C (170 mld ton CO₂) wyczerpie się przed 2030 r. Utrzymanie najbardziej ambitnego celu „Porozumienia paryskiego” jest zatem praktycznie nierealne.

Natura pochłania coraz mniej CO₂. Z badań opublikowanych równolegle w Nature wynika, że 8% wzrostu stężenia CO₂ od 1960 r. wynika ze słabnącej zdolności oceanów i lądów do pochłaniania tego gazu. To ważny sygnał ostrzegawczy – naturalne „pochłaniacze” CO₂ przestają nadążać za rosnącymi emisjami. Mimo to w raporcie odnotowano także pozytywne informacje:

• projekty zalesieniowe usuwają ponad połowę emisji z trwałego wylesiania,
• emisje z użytkowania gruntów spadają w ujęciu dekadowym – średnio o 0,7 mln ton rocznie.

Światełka nadziei: Chiny i Indie spowalniają wzrost emisji. Choć emisje w Chinach nadal rosną, tempo wzrostu jest najniższe od lat. Przyczyna:

• umiarkowany wzrost zużycia energii,
• szybki rozwój OZE,
• stagnacja w zużyciu węgla.

Autorzy raportu sugerują, że Chiny mogą w 2025 roku pierwszy raz od lat odnotować spadek emisji – ale potwierdzenie będzie możliwe dopiero po zebraniu pełnych danych. W Indiach sytuacja wygląda podobnie: wczesny monsun i dynamiczny rozwój OZE przyczyniły się do ograniczenia wzrostu emisji do 1,4%.

Wnioski z raportu

Globalne emisje CO₂ osiągną w 2025 r. kolejny rekord.

Tylko nieliczne kraje notują trwałe spadki – wśród nich Polska.

Świat pozostaje poza trajektorią ograniczenia ocieplenia do 1,5°C.

Naturalne systemy pochłaniania CO₂ słabną, co pogłębia problem.

Polityki klimatyczne, zwłaszcza dotyczące użytkowania terenu, działają, ale ich tempo wciąż jest zbyt wolne.