Fundusze Europejskie na mikroretencję – realne wsparcie w walce z suszą i podtopieniami

Zmiany klimatyczne coraz wyraźniej wpływają na bilans wodny w Polsce. Długotrwałe okresy suszy przeplatają się z intensywnymi opadami, które prowadzą do lokalnych podtopień i przeciążenia systemów kanalizacyjnych. Jedną z odpowiedzi na te wyzwania jest rozwój mikroretencji, czyli zatrzymywania wody opadowej bezpośrednio w miejscu jej powstawania. Właśnie temu celowi służy nowy nabór uruchomiony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Nabór trwa od 22 grudnia 2025 r. do 30 stycznia 2026 r.

Budżet naboru wynosi 173 mln zł.

Finansowanie inwestycji zaplanowano z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021-2027.

Nabór wniosków i źródło finansowania

Nabór wniosków prowadzony jest w okresie od 22 grudnia 2025 r. do 30 stycznia 2026 r. i skierowany jest do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). To one w kolejnym etapie ogłoszą nabory dla osób fizycznych, czyli właścicieli gospodarstw domowych.

Budżet naboru wynosi 173 mln zł, a finansowanie pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Dofinansowanie ma formę dotacji i może wynieść do 100% kosztów kwalifikowalnych, co czyni program jednym z najbardziej dostępnych instrumentów wsparcia w obszarze adaptacji do zmian klimatu.

Mikroretencja jako element adaptacji do zmian klimatu

Program Mikroretencja wpisuje się w strategiczne działania NFOŚiGW na lata 2025–2028, których jednym z priorytetów jest adaptacja do zmian klimatu. Jak podkreśla Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Funduszu, rozwój mikroretencji przy budynkach jednorodzinnych pozwala nie tylko chronić zasoby wodne, ale także realnie ograniczać skutki suszy i przeciwdziałać lokalnym podtopieniom.

Zatrzymywanie wód opadowych w miejscu ich powstawania zmniejsza odpływ powierzchniowy, odciąża kanalizację deszczową i pozwala na ponowne wykorzystanie wody, np. do podlewania ogrodów czy celów gospodarczych.

Jakie inwestycje obejmuje dofinansowanie?

Wsparcie finansowe obejmuje zakup, montaż i uruchomienie instalacji służących do:

• zbierania wód opadowych lub roztopowych z powierzchni nieprzepuszczalnych, takich jak dachy, chodniki czy podjazdy,
• magazynowania wód opadowych w szczelnych zbiornikach o łącznej pojemności minimum 2 m³,
• retencjonowania wód opadowych i roztopowych w gruncie (m.in. studnie chłonne, drenaż, skrzynki rozsączające, zbiorniki otwarte, rozszczelnianie nawierzchni),
• wykorzystania zgromadzonej wody, np. poprzez pompy, zraszacze czy centrale dystrybucji wody.

Tak szeroki katalog kosztów kwalifikowalnych pozwala na elastyczne dopasowanie inwestycji do warunków konkretnej nieruchomości.

Mikroretencja – korzyści dla środowiska i gospodarstw domowych

Inwestycje w mikroretencję przynoszą wielowymiarowe korzyści. Z punktu widzenia środowiska oznaczają lepszą ochronę zasobów wodnych i zwiększenie odporności lokalnych ekosystemów na zmiany klimatu. Dla właścicieli domów to natomiast realne oszczędności – mniejsze zużycie wody wodociągowej oraz większe bezpieczeństwo posesji w czasie intensywnych opadów.

Program finansowany z Funduszy Europejskich pokazuje, że działania adaptacyjne nie muszą być kosztowne dla obywateli. Dzięki dotacjom możliwe jest wdrażanie rozwiązań, które jednocześnie wspierają cele klimatyczne i poprawiają jakość życia.

Mikroretencja jako element szerszej transformacji

Rozwój przydomowych systemów retencji wpisuje się w szerszy trend transformacji środowiskowej i klimatycznej, obok działań z zakresu efektywności energetycznej czy odnawialnych źródeł energii. To przykład, jak lokalne, rozproszone inwestycje mogą wspierać realizację celów strategicznych na poziomie krajowym i unijnym.

Nabór na mikroretencję to kolejny krok w kierunku budowania odporności klimatycznej Polski – krok, który zaczyna się bezpośrednio przy domach i ogrodach mieszkańców.