Czym są białe certyfikaty energetyczne i jak na nich skorzystać w 2025 roku?

Obecnie białe certyfikaty - czyli świadectwa efektywności energetycznej - przestają być wyłącznie narzędziem administracyjnym i dzięki wdrażanym zmianom pozwalają na wypracowanie korzyści finansowych oraz strategicznych. Ich znaczenie rośnie wraz z presją rynków unijnych na transformację energetyczną, jak i również potrzebą optymalizacji kosztów operacyjnych. Jak ten system funkcjonuje w praktyce? Jakie są jego zasady i na co muszą zwrócić uwagę przedsiębiorcy w 2025 roku?

Zarabianie na efektywności dzięki białym certyfikatom

System białych certyfikatów opiera się na prostym, ale skutecznym mechanizmie. Przedsiębiorstwo realizuje inwestycję poprawiającą efektywność energetyczną, a w zamian Urząd Regulacji Energetyki (URE) nagradza to świadectwem potwierdzającym ilość zaoszczędzonej energii (wyrażoną w TOE, czyli Tonach Oleju Ekwiwalentnego).

Certyfikat ten może być następnie sprzedany na rynku - najczęściej dużym podmiotom energetycznym, które są ustawowo zobowiązane do wykazywania się odpowiednim poziomem efektywności. Takie przedsiębiorstwa - w przypadku, gdy nie wdrożą własnych działań modernizacyjnych - muszą zakupić świadectwa lub uiścić tzw. opłatę zastępczą, a ta zwykle jest wyższa niż wartość rynkowa białego certyfikatu.

Jak zdobyć białe certyfikaty?

Uzyskanie świadectwa efektywności energetycznej to proces wymagający, ale przewidywalny - pod warunkiem, że zostanie odpowiednio zaplanowany:

a) Audyt energetyczny – pierwszy krok to przeprowadzenie audytu energetycznego, który pozwala zidentyfikować miejsca największych strat oraz wskazać najbardziej opłacalne kierunki modernizacji.

b) Przedłożenie wniosku do URE - należy to zrobić zanim rozpocznie się jakiekolwiek prace modernizacyjne. Taki wniosek powinien obejmować wymaganą dokumentację techniczną i formalną, dokładny opis zaplanowanego projektu oraz obliczenia odnośnie przewidywanych oszczędności energetycznych.

c) Realizacja inwestycji i potwierdzenie efektów - po zakończeniu prac inwestycyjnych należy wykazać faktycznie uzyskane oszczędności. Warto tu skorzystać ze wsparcia doświadczonych doradców technicznych, ponieważ może to znacznie przyspieszyć cały proces.

Na jakie korzyści można liczyć i czy warto?

Dla wielu firm, zwłaszcza energochłonnych zakładów produkcyjnych, białe certyfikaty nie tylko dokumentują oszczędności energii, ale również przekładają się na konkretne wpływy finansowe, które mogą znacząco odciążyć budżet inwestycyjny. Trzeba przecież pamiętać, że poza bezpośrednim zyskiem ze sprzedaży białych certyfikatów, modernizacje energetyczne przynoszą realne oszczędności w wydatkach na energię.

Ponadto można liczyć na wzrost konkurencyjności na rynkach europejskich. Firmy posiadające białe certyfikaty są postrzegane jako bardziej odpowiedzialne i nowoczesne, a to z kolei ma coraz większe znaczenie w oczach zagranicznych kontrahentów, zwłaszcza na rynku skandynawskim, niemieckim czy austriackim. Zatem nie ulega wątpliwości, że białe certyfikaty to nie tylko „papier” potwierdzający oszczędność energii — to pełnoprawne narzędzie zarządzania finansami, strategią i wizerunkiem przedsiębiorstwa.