Agrofotowoltaika w Polsce. Dlaczego wciąż nie powstają inwestycje?

Agrofotowoltaika, czyli innowacyjne połączenie energii słonecznej z rolnictwem, zdobywa coraz większe uznanie w Europie. Dzięki odpowiedniemu montażowi instalacji, jeden teren może być wykorzystywany jednocześnie do uprawy roślin i produkcji prądu. Niestety, w Polsce wciąż brakuje przepisów pozwalających na wykorzystanie gruntu pod instalację fotowoltaiczną i w celach rolniczych. 

 

 

 

 

Spis treści:

1. Agrofotowoltaika – nowoczesne rozwiązanie dla zrównoważonego rolnictwa
2. Bariery administracyjne i prawne w Polsce
3. Agrofotowoltaika w Europie 

 

Agrofotowoltaika – nowoczesne rozwiązanie dla zrównoważonego rolnictwa

 

Agrofotowoltaika to rozwiązanie, które łączy tradycyjne rolnictwo z nowoczesną produkcją energii słonecznej. Na tych samych ziemiach, gdzie uprawiane są rośliny, montuje się panele fotowoltaiczne. Dzięki temu rolnicy mogą jednocześnie produkować żywność i energię, maksymalizując wykorzystanie dostępnych zasobów.

 

W agrofotowoltaice panele słoneczne najczęściej instaluje się nad uprawami, tworząc konstrukcje, które pełnią podwójną rolę. Po pierwsze, generują energię oraz chronią rośliny przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi – intensywnymi opadami, burzami, upałami czy silnym wiatrem. Tego typu instalacje pomagają również ograniczyć stosowanie pestycydów, co ma pozytywny wpływ na jakość plonów i środowisko. 

 

Panele słoneczne montuje się nie tylko nad uprawami, ale także między nimi, dzięki czemu maszyny rolnicze mogą swobodnie poruszać się po polu. Zajmują zazwyczaj tylko 20-30% powierzchni pola, co pozwala na zachowanie równowagi między produkcją energii a uprawami.

 

Agrofotowoltaika znajduje zastosowanie w różnych branżach rolnictwa. Można ją wykorzystać przy uprawach owoców, w sadownictwie, a nawet w hodowli zwierząt. To zdecydowanie opłacalne rozwiązanie dla rolników. Tego typu instalacje są często dostępne na warunkach, które nie wymagają dużych nakładów finansowych. 

 

Dodatkowo właściciele gruntów mogą czerpać zyski z dwóch źródeł – rolnictwa i produkcji energii. Dzięki temu, rolnicy zyskują większą stabilność finansową, co pomaga zniwelować ryzyko, które wiąże się z kaprysami pogody czy zmiennymi plonami. Co ciekawe, agrofotowoltaika działa nie tylko na dużych farmach, ale także doskonale sprawdzi się w mniejszych gospodarstwach. 

 

Bariery administracyjne i prawne w Polsce

W Polsce rozwój agrofotowoltaiki napotyka kilka przeszkód, z których największymi są bariery administracyjne. Agro-PV nie wpisuje się w obowiązującą koncepcję ochrony gruntów rolnych. Zgodnie z przepisami, farmy fotowoltaiczne mogą powstać jedynie na glebach o niższej jakości, takich jak grunty klasy czwartej, piątej czy szóstej, a także na nieużytkach. Oznacza to, że panele słoneczne muszą być instalowane na terenach, które nie nadają się do produkcji rolniczej. Aby agrofotowoltaika mogła się rozwijać w Polsce, konieczne będzie stworzenie nowych regulacji prawnych.

 

Kolejną trudnością jest system opodatkowania. Obecnie przepisy nie pozwalają na jednoczesne prowadzenie działalności rolniczej i produkcji energii na tym samym gruncie. Właściciele, którzy czerpią zyski zarówno z rolnictwa, jak i z energii słonecznej, są obciążeni wyższym podatkiem, ponieważ system uznaje działalność rolniczą za nieistniejącą, jeśli dochody pochodzą z dwóch źródeł. Nawet gdy część gruntu jest przeznaczona tylko na farmę fotowoltaiczną, rolnik i tak musi płacić wyższy podatek, co nie odzwierciedla faktycznego podziału wykorzystania ziemi.

 

Niestety, mimo potencjału, Polska wciąż nie podjęła kroków w kierunku wspierania rozwoju agrofotowoltaiki.

 

Agrofotowoltaika w Europie 

 

Agrofotowoltaika zdobywa coraz większą popularność w Europie, głównie dlatego, że dostępność gruntów pod tradycyjne farmy fotowoltaiczne jest coraz bardziej ograniczona. Dodatkowo Komisja Europejska zachęca kraje członkowskie do wspierania rozwoju tego rozwiązania.

 

W mediach regularnie pojawiają się informacje o nowych projektach. Przykładem może być firma BayWa r.e., międzynarodowy deweloper z branży odnawialnych źródeł energii, który w listopadzie ubiegłego roku ogłosił, że otrzymał aż 6,5 mln euro z unijnego programu LIFE. Pieniądze te zostaną przeznaczone na realizację sześciu projektów agro-PV do 2027 roku. Celem tych inwestycji jest pokazanie, jak korzystne może być połączenie fotowoltaiki z rolnictwem, zwłaszcza w kontekście zmian klimatycznych. Warto dodać, że początkowe programy pilotażowe w tej dziedzinie zakończyły się sukcesem, co tylko utwierdza w przekonaniu, że to rozwiązanie ma przyszłość.